IKERKETA ¿AA feminista izan daiteke?
URTEA: 2023
FINANTZIAKETA: Vitoria-Gasteizko Udaleko Berdintasun Zerbitzuko ikerlan feministen IV. lehiaketa
Ikerketa honek Texto-To-Image (TTI) sistemek emakumeen eta beste identitate minorizatu batzuen irudikapen bisualean duten eragina aztertzen du. Ikuspegi feminista intersekzionaletik, irudien sorkuntza automatikoan azaleratzen diren adimen artifizialaren joerak aztertzen dira, baita eredu horiek genero, arraza eta klase estereotipoak erreproduzitzeko duten modua ere.
AA kultura bisual garaikidearen zati nagusia den une honetan, algoritmoek sortutako irudiek, existitzen diren gizarte-egiturak islatzeaz gain, irudi horiek anplifikatu ere egiten dituzte. Hala, generoaren irudikapenean eragin handia dute sortzen ari diren teknologia horiek, eta horrek premiazko galdera etiko eta politikoak planteatzen ditu.
Azterketaren abiapuntua da irudiak errealitatearen ispilu izateari utzi diola: gaur egun desioen, arauen eta bazterketen proiektore gisa jarduten du, datu-base eta logika algoritmiko opakoek elikatuta. Testuinguru horretan, adimen artifiziala eragile aktibo bihurtzen da subjektibotasunak sortzeko eta begirada patriarkalak naturalizatzeko.
Artista eta ikertzaile gisa, Euskal Herritik, artearen, teknologiaren eta feminismoaren arteko gurutzaketan kokatutako analisi teoriko bat proposatzen dugu. Begirada horrek ikusizko historia eta boterearekin dituen harremanak kritikoki berrikusteko aukera ematen du, eta arte-jardunbideek zenbait irudikapen-moduren nagusitasunaren aurrean erresistentzia-espazio gisa nola funtzionatu duten identifikatzen du.
Ikerketa honek ez du behin betiko erantzunik bilatzen, galdera berriak irekitzea baizik: Adimen artifiziala feminista izan daiteke? Zer imajinario ari gara entrenatzen? Zer gorputz geratzen dira kanpoan? Eta, batez ere, nola esku har dezakegu artearen eta ikusizko kritikaren bidez etorkizun bidezkoagoak eta askotarikoagoak irudikatzeko?

